İklim ve Hava Hareketleri

Kazanımlar

 F.8.1.2. İklim ve Hava Hareketleri
Önerilen Süre: 6 ders saati
Konu / Kavramlar: İklim, iklim bilimi, iklim bilimci, küresel iklim değişiklikleri
F.8.1.2.1. İklim ve hava olayları arasındaki farkı açıklar.
F.8.1.2.2. İklim biliminin (klimatoloji) bir bilim dalı olduğunu ve bu alanda çalışan uzmanlara iklim bilimci (klimatolog) adı verildiğini söyler.

İklim ve Hava Olayları

İklim ve hava olayları, atmosferde meydana gelen hava olaylarının oluşumunu, gelişimini ve değişimini nedenleri ile inceleyen, bu hava olaylarının canlılar ve Dünya açısından doğuracağı sonuçları araştıran bilim dalına meteoroloji denir. Bu alanda çalışan uzmanlara ise meteorolog adı verilir.

A- İklim Nedir

Yeryüzünün bir kısmında uzun yıllar boyunca gözlenen hava olaylarının ortalamasına iklim denir.
Dünya’nın farklı bölgelerinde farklı iklimler gözlemlenir.
Kutup iklimi, ekvatoral iklim, karasal iklim, çöl iklimi gibi iklim çeşitleri bulunmaktadır.
Türkiye üzerinde Akdeniz, Karadeniz ve karasal iklim görülür.

Dünya üzerinde iklimler zamanla değişmektedir.
İklimle uğraşan bilim dalına klimatoloji (iklim bilimi) denir.
İklimle uğraşan bilim insanlarına klimatolog (İklim bilimci) denir.

İklimi Etkileyen Faktörler

  1. Ekvatora olan uzaklığı
  2. Bitki örtüsü
  3. Yeryüzü şekilleri
  4. Denize uzaklığı
  5. Denizden yüksekliği

 

B- Hava Olayları Nelerdir

Havada meydana gelen sıcaklık farkından ve havadaki nem (su buharı) kaynaklanan olaylara hava olayları denir.
Hava olayları ile ilgilenen bilim dalına meteoroloji, hava olayları uzmanına ise meteorolog denir.
Hava olaylarında yağışlar ve rüzgar etkilidir.
Yağışlar yağmur, kar, dolu, çiğ, kırağı ve sistir.

C- İklim ve Hava Olayları Arasındaki Farklar

  1. İklim geniş bir bölgede, hava olayları dar bir alanda görülür.
  2. İklim uzun zamanda görülen hava olaylarının ortalamasıdır, hava olayları kısa zamanda görülür.
  3. İklim kesin, hava olayları tahminidir.
  4. İklimde değişkenlikler azdır, hava olaylarında değişkenlik fazladır.
  5. İklimi araştıran bilim dalı klimatoloji, hava olaylarını araştıran bilim dalı meteorolojidir.
  6. İklimle uğraşan uzman kişiye iklim bilimce (klimatolog), hava olayları uzmanına meteorolog denir.
  7. İklim en az 30-35 yıllık hava durumu verisi ile belirlenir, hava olayları günün belirli zamanlarında yapılan gözlemlerle belirlenir.

 

D- İklim değişikliği

İklim değişikliği nedeniyle hava sıcaklıklarında her yıl 1-3 derece arasında sıcaklık artışı gözlemlenebilir.
Bu artışlar su kaynaklarının azalmasına, kuraklık, çölleşme ve erozyona neden olur. Ayrıca bu durum buzulların erimesiyle deniz seviyesini yükselerek tarım ve turizm alanlarının sular altında bırakır. Sonuçta iklim değişikliği çığ, sel ve taşkın gibi doğa olaylarında artışa, insan ve hayvan sağlığı üzerinde olumsuz etkilere neden olur.

Sıcaklığın yükselmesi ile hava moleküllerinin hareketi artar. Artan hareketle moleküller birbirinden uzaklaşır. Bu nedenle havadaki moleküllerin birbirine teması sonucu oluşan etki yani hava basıncı azalır. Hava basıncının düşük olduğu bu alana alçak basınç alanı denir. Sıcaklığın düşmesi hâlinde ise bu durumun tersi gerçekleşir. Hava basıncının yüksek olduğu alana yüksek basınç alanı denir.

E- İklim değişikliğini önlemek için neler yapılmalıdır

  1. Yenilenemez enerji kaynakları (Fosil yakıtlar, nükleer enerji) yerine, yenilenebilir enerji kaynakları (Rüzgar, güneş, hidroelektrik …) kullanılmalıdır.
  2. Enerji tasarrufu yapılmalıdır. Enerji tasarrufu sağlayan A sınıfı elektrikli araçlar kullanılmalıdır.
  3. Atıkların içerisinde geri dönüşümü mümkün olanlar (kağıt, metal, plastik, cam …),  geri dönüştürülerek doğal kaynakların kullanımı azaltılmalıdır.
  4. Binalarda ısı yalıtımı yapılmalıdır.
  5. Ormanlar ve yeşil alanlar korunmalıdır. Ağaçlandırma çalışmaları yapılmalıdır.
  6. İnsanlar küresel ısınma ve çevrenin korunması konusunda bilgilendirilmelidir.

 

Birinci Dönem Sonu
18 Ocak 2019 CUMA







Üye OlŞifremi Unuttum